Horus' Blog

Op het eiland Aldabra, het meest ver weg gelegen eiland ter wereld, leven reuzeschildpadden. Hoge dichtheden van deze schildpadden grazen uitgestrekte grasvelden af tot 5 mm. Wanneer gedeelten van deze grasvelden worden omheind, schieten de grassen, struiken en uiteindelijk bomen uit de grond. Dit is een voorbeeld van een overheersende top-down kracht in de natuur.

Natuurlijke vijanden van de schildpadden hebben Aldabra nooit bereikt. Er zijn geen grote honden of katten die op de volwassen dieren jagen, en er zijn ook geen slangen, hagedissen, of knaagdieren die de eieren of jongen van de schildpadden belagen. Dat maakt de vraag interessant of het systeem zich zou kunnen handhaven als het eiland in contact zou staan met het vaste land. Het is aannemelijk dat de schildpadden zouden uitsterven. Immers, planteneters die zo'n grote (top-down) invloed hebben op de vegetatie, zijn elders op aarde al lang door roofdieren uitgeroeid.

De Casus. Laatst speelde ik als trainingsacteur de rol van vader van een meisje met een spierslapte. Het meisje, laten we zeggen Marinka, wordt daarvoor poli-klinisch behandeld bij een revalidatiecentrum. Marinka is vijf jaar oud. Ze is vrolijk, oefent prima mee tijdens fysiotherapie, en komt prima mee op school. Maar volgens moeder klaagt Marinka thuis vaak over pijn en vermoeidheid, en is ze onhandelbaar. Moeder is zwanger, ervaart het leven als zwaar en klaagt dat het haar allemaal teveel is en dat de hulpverlening haar te weinig helpt. Moeder heeft na lang aandringen een buggy toegezegd gekregen van een van de professionals in het team. Het team vindt eigenlijk dat dit niet had moeten gebeuren. Immers, hoe meer het meisje loopt, hoe beter dat is voor haar spieren. Mogelijkerwijs komt het meisje op termijn in een rolstoel als ze te weinig beweegt.

Is er wel een plek voor mij? En waar zit de ruimte voor beweging in deze organisatie? Met die vragen kwam mijn coachee bij mij voor systemische coaching. Gesterkt met inzicht, bevestiging (“ik ben dus niet gek”) en voorgenomen acties is ze na anderhalf uur weer op weg gegaan. Wat gebeurde er in de tussentijd?

Systemische coaching kent verschillende mogelijke werkwijzen. In dit geval hebben wij een tafelopstelling gedaan, waarbij onderzetters de betrokken teamleden representeerden. Ronde onderzetters voor de vrouwen, vierkante voor de mannen. Eén voor één gaf mijn coachee de betrokken personen middels de onderzetters een plek op tafel. Geheel intuïtief.

De ene week is er het debakel Bos Balkenende, de volgende week het drama Kramer Kemkers. En ondertussen las ik in Het Verbindende Veld (Jan Jacob Stam – over organisatieopstellingen in de praktijk) een stuk over geven en nemen: “Als na een transactie de balans tussen geven en nemen in evenwicht is, zijn beide partijen weer vrij.” Ziehier het verschil tussen dubbel B en dubbel K.