Horus' Blog

Stel je voor de middeleeuwen. Twee steenhouwers hakken en sjouwen met stenen. Eén opgewekt, één zichtbaar lijdend. Een voorbijganger merkt beide arbeiders op en vraagt wat ze doen. De lijdende arbeider antwoordt: "Zie je dat niet? Ik ben stenen aan het sjouwen!"De opgewekte arbeider antwoordt: "Ik bouw een kathedraal".

De bron van dit verhaal kan ik mij niet meer herinneren. Maar ik moest er vandaag aan denken na een dag les over lesgeven. Als je je toehoorders wilt boeien, leer ze dan verlangen naar de zee, dan willen ze vanzelf leren knopen te leggen. Leuk om daar op deze manier weer aan herinnerd te worden. Ik zal beschrijven wat dat betekent, of je nu een presentatie moet geven, of een klas vol pubers voor je neus hebt.

Expeditie Mankracht is een reis. Doel van die reis is het vinden, ontdekken, hernieuwen, afstoffen van de mankracht van iedere deelnemer. Dat ziet er voor iedere man anders uit. Daarom is het reisschema open, en biedt het ruimte om passende afslagen te nemen, en koerswijzigingen door te voeren die gedurende de reis zinvol blijken.

Vertrekpunt is ieders huidige staat van zijn en wens tot verandering. We bepalen waar we verandering in willen brengen. Of: de behoefte aan avontuur en meer gezamenlijkheid in je beleving als man (want hoeveel bespreek je echt met je vrienden?). Tijdens ons eerste samenzijn bepalen we waar we ons vizier op richten. We kiezen een grove richting voor de reis en maken elkaar hier deelgenoot van. Waar sta je nu? En waar wil je naar toe? Er is geen vast beeld van hoe het zou moeten, we toetsen onze beelden door ze kenbaar te maken. Heb je voorbeelden? We zetten bewustzijn in: hoe zie je jezelf? Wat zou je willen. Inventariseren. De invulling volgt.

Online coaching is booming en dat is niet voor niks. Enkele scholen in het primair onderwijs laten hun medewerkers gebruik maken van de iCounsellor, een webbased tool voor online begeleiding. De lol voor ons als begeleiders is vooral het enthousiasme van de deelnemers. Inmiddels geloven we echt wat de boekjes ons vertelden: online coaching werkt! Waarom? Dat vertelden de deelnemers ons in de uitgebreide evaluatie.

Misschien heb je geen werk (meer). Misschien heb je problemen in je relatie. Misschien ben je boos omdat die ander niet naar je luistert. Of bang en depressief door ziekte of ongeluk. Het zijn situaties waarbij emoties komen kijken. Die emoties vertroebelen je blikveld; je hebt geen helder zicht meer op de werkelijkheid.

Er gebeurt je iets naars. Het overkomt je. Je lijkt er niets aan te kunnen doen. Je hebt er geen invloed op. Tenminste.... Waar je wél invloed op hebt, is hoe je reageert op wat je overkomt. Hoe? Hier volgen een zes tips.

Op een dag ontstond er een klein gaatje in de cocon. Een man die toevallig voorbijkwam, stopte en observeerde urenlang de opgesloten vlinder. Deze probeerde tevergeefs door het kleine gaatje te kruipen. Na lange tijd leek het alsof hij het opgaf. Toen besloot de man om hem te helpen. Hij pakte zijn zakmes en opende de cocon. De vlinder kwam er meteen uit, maar zijn lichaam was mager en versuft. Zijn vleugels waren niet goed ontwikkeld en bewogen amper. De man bleef hem gadeslaan en dacht dat hij zijn vleugels nog wel zou openen. Dat gebeurde echter niet. Hij bleef zich over de grond voortslepen met zijn magere lichaam en zijn verschrompelde vleugels. Hij heeft nooit kunnen vliegen.

_______________________________________

Hoe je met een kleine actie van betekenis kunt zijn. Ik geef training in bejegening, maar moet af en toe ook zelf weer herinnerd worden hoe weinig er nodig is voor een groot effect. Een vriendelijk gebaar kan een helende werking hebben, dat voelde ik weer aan den lijve.

Sinds 2004 organiseer ik samen met een groep counsellors en coaches workshops voor persoonlijke groei. Wij doen dat op basis van Shared Leadership. Dat wil zeggen, we leiden zo'n weekend met zijn zessen en soms zelfs met zijn achten. We delen de leiding. De ervaring leert dat dat dus kan. Maar hoe? Wat is daarvoor nodig? En is dat bruikbaar voor bijvoorbeeld een MT?

Om dergelijke vragen te beantwoorden geef ik een inkijkje in onze organisatie. Een weekend van ContactWerk (zie ook de website) begint op vrijdagavond en duurt tot zondagmiddag. Het beslaat zo'n 6 dagdelen. Gedurende die zes dagdelen zijn er zo'n 8 programmaonderdelen. Iedere begeleider neemt wel of niet één of meerdere onderdelen voor zijn of haar rekening. We bereiden dat gezamenlijk voor tijdens ongeveer drie bijeenkomsten van 2 à 3 uur bij één van ons thuis. Er zijn twee aspecten die bepalen wie welk onderdeel van het programma vervult:

Op het eiland Aldabra, het meest ver weg gelegen eiland ter wereld, leven reuzeschildpadden. Hoge dichtheden van deze schildpadden grazen uitgestrekte grasvelden af tot 5 mm. Wanneer gedeelten van deze grasvelden worden omheind, schieten de grassen, struiken en uiteindelijk bomen uit de grond. Dit is een voorbeeld van een overheersende top-down kracht in de natuur.

Natuurlijke vijanden van de schildpadden hebben Aldabra nooit bereikt. Er zijn geen grote honden of katten die op de volwassen dieren jagen, en er zijn ook geen slangen, hagedissen, of knaagdieren die de eieren of jongen van de schildpadden belagen. Dat maakt de vraag interessant of het systeem zich zou kunnen handhaven als het eiland in contact zou staan met het vaste land. Het is aannemelijk dat de schildpadden zouden uitsterven. Immers, planteneters die zo'n grote (top-down) invloed hebben op de vegetatie, zijn elders op aarde al lang door roofdieren uitgeroeid.

Wij zijn lid van Noord-Hollands Landschap. Deze week viel dat blaadje weer in de bus. Ditmaal met een enthousiast artikel over de florerende biodiversiteit van de Noord-Hollandse duinen. Prachtig klinkende soorten als tapuit (vogel), rietorchis (inderdaad 'n orchidee), oorsilene (familie van de koekoeksbloem), wrattendragend dijkzonnetje (een korstmos) en het slijmrand kaalkopje (een heuse paddo waarmee je waarschijnlijk prachtige hallucinaties kunt oproepen).

 

De Casus. Laatst speelde ik als trainingsacteur de rol van vader van een meisje met een spierslapte. Het meisje, laten we zeggen Marinka, wordt daarvoor poli-klinisch behandeld bij een revalidatiecentrum. Marinka is vijf jaar oud. Ze is vrolijk, oefent prima mee tijdens fysiotherapie, en komt prima mee op school. Maar volgens moeder klaagt Marinka thuis vaak over pijn en vermoeidheid, en is ze onhandelbaar. Moeder is zwanger, ervaart het leven als zwaar en klaagt dat het haar allemaal teveel is en dat de hulpverlening haar te weinig helpt. Moeder heeft na lang aandringen een buggy toegezegd gekregen van een van de professionals in het team. Het team vindt eigenlijk dat dit niet had moeten gebeuren. Immers, hoe meer het meisje loopt, hoe beter dat is voor haar spieren. Mogelijkerwijs komt het meisje op termijn in een rolstoel als ze te weinig beweegt.

Soms (vaak) is Engels beter dan Nederlands. Zo'n prachtige zin als deze is lastig te vertalen. Maar wat ermee wordt bedoeld te zeggen, is nog veel interessanter.

Ik was onlangs op een conferentie met Patrizia Collard, van wie deze zin afkomstig is. Patrizia is directe collega van Jon Kabat-Zinn. Inderdaad, die 'goeroe' in mindfullness. Deze Patrizia had veel interessants te vertellen. Weinig echt nieuwe dingen als je het boeddhisme een beetje kent en Eckhart Tolle graag leest. Maar is het niet de 'begerige geest', die altijd maar nieuw wil? En die jachtige, zoekende, begerige geest is precies degene die je tot rust wilt krijgen in mindfulness.

Is er wel een plek voor mij? En waar zit de ruimte voor beweging in deze organisatie? Met die vragen kwam mijn coachee bij mij voor systemische coaching. Gesterkt met inzicht, bevestiging (“ik ben dus niet gek”) en voorgenomen acties is ze na anderhalf uur weer op weg gegaan. Wat gebeurde er in de tussentijd?

Systemische coaching kent verschillende mogelijke werkwijzen. In dit geval hebben wij een tafelopstelling gedaan, waarbij onderzetters de betrokken teamleden representeerden. Ronde onderzetters voor de vrouwen, vierkante voor de mannen. Eén voor één gaf mijn coachee de betrokken personen middels de onderzetters een plek op tafel. Geheel intuïtief.

De woestijn is een perfecte plek om tot jezelf te komen. Maar ruimte en een stille omgeving maakt nog geen retraite. Je moet richting geven aan wat je doet. Je moet je intentie kennen en vragen durven stellen.

 

Er zijn nog veel misverstanden als het gaat om werken met SMART doelen. Ik hoor mensen praten over SMART voorzitten en SMART rapporteren. Geen wonder dat SMART vaak geen beste naam heeft. Want SMART kan alleen de doelen betreffen. En waarom het zinnig is om je doelen SMART te stellen?

Kort gezegd: omdat alles wat aandacht krijgt groeit. Daarom zou een ziekenhuis ook geen ziekenhuis moeten heten, en is dat misschien wel de reden dat de meeste mensen overlijden in het ziekenhuis. Maar dat is misschien wat kort door de bocht. :-)

De ene week is er het debakel Bos Balkenende, de volgende week het drama Kramer Kemkers. En ondertussen las ik in Het Verbindende Veld (Jan Jacob Stam – over organisatieopstellingen in de praktijk) een stuk over geven en nemen: “Als na een transactie de balans tussen geven en nemen in evenwicht is, zijn beide partijen weer vrij.” Ziehier het verschil tussen dubbel B en dubbel K.

Sinds afgelopen maandag ben ik Mentor/Coach in het project Goal van de Gemeente Amsterdam i.s.m. adviesbureau Radar. Een prachtig project. Afgelopen maandag ging ik kennismaken met Ahmed (wat niet zijn echte naam is) - een matchingsgesprek. Dat vond plaats op het Islamitisch College Amsterdam, het ICA. En dit is wat ik beleefde.

Mindfulness een hype? Misschien, maar wel een hype met inhoud. Zelfs in de reguliere geneeskunde erkent men nu dat mindfullness helpt bij de behandeling van klachten. Er zijn verscheidene therapieën, zoals ACT (Acceptance and Commitment Therapy) gebaseerd op mindfullness. Vooral bij behandeling van pijn wordt ervan gebruik gemaakt.

Maar werkt mindfullness ook in company? En hoe ziet dat er dan uit? Er is een leuk boekje* van Edel Maex, Belgisch mindfullness-goeroe, waarin hij betoogt dat openheid basisvoorwaarde is voor communicatie. Pas als je je eigen oordelen even kunt vergeten en werkelijk open kunt staan voor het verhaal van de ander, is communicatie mogelijk. Stel je eens voor hoe dat in company zou werken.

Mijn kinderen zitten op de vrije school in Haarlem-Noord. Een prima school. Promotie-onderzoek (van Hilde Steenbergen) heeft aangetoond dat Vrije school-leerlingen milder zijn en autonomer, en meer geneigd anderen te helpen. Ze zijn ook gemotiveerder om te leren, kunnen beter plannen, en hebben een betere relatie met hun docent. Verder zijn ze er meer van overtuigd dat ze het goed doen op school. Daarbij neem ik graag voor lief dat ze misschien iets minder goed zijn in rekenen.

Maar de Vrije School heeft ook tradities en één daarvan is het opvoeren van het zogeheten Paradijsspel. Dat is simpel gezegd het opvoeren het gedeelte uit het bijbelboek Genesis, waar in Eva en Adam van de appel eten, en zij en de duivel door God het paradijs uitgestuurd worden. Niet meer van deze tijd... Zie hieronder een artikel dat ik schreef voor de schoolkrant.

Afgelopen oktober - toen ik nog geen blog had - schreef ik mijn eerste blogpost. Ik was op retraite in de hak van Zuid-Italië. Zes dagen niet praten. Wat een opgave leek, bleek een zegening. Dit is wat ik schreef op de derde dag:

Een ludieke "Literatuur"tip:
Timmetje Tim en de dekentjesdief (prenten-/kinderboek)
Door: John Prater